باسمه تعالی
مجموعه برداشتهایی از قرآن کریم(۱۶)
ارتباط با خدا
نماز وسیله ای برای ارتباط انسان با خداست. کسانی که این ارتباط را قطع نکرده اند ، خداوند نیز در شرایط سخت به کمک آنها آمده است. در جنگ احد، گروهی به خاطر وسوسه منافقین، روحیه خود را باخته و قصد ترک جنگ را داشتند. اما بخاطر داشتن ارتباط با خدا، خداوند روحیه آنها را تقویت نمود.اما منافقین جبهه جنگ را ترک نمودند.
رابطه انسان با خدا ، همانند رابطه میوه با درخت می ماند.چنانچه در شرایط گوناگون، چون کمی آب ، باد و طوفان و عدم مراقبت ،اتصال خود با درخت را حفظ کند. در اینصورت با گذشت زمان، میوه سیر تکاملی خود را طی کرده و قابل خوردن می شود.
انسان به خاطر داشتن اختیار و هوای نفس ، بطور مرتب دچار لغزش های گوناگون قرار می گیرد.لذا تاکید شده که روزانه ارتباط خود را از طریق نماز و ذکر و دعا ، با خدای خود حفظ کند و با توکل به خدای متعال و طلب یاری از او ، خود را از گرداب دنیا نجات دهد.
توکل به خدا ، به معنی این نیست که انسان بدون تلاش و کو شش از خدا طلب کمک کند، بلکه خدا با دادن عقل و فکر و دست و پا بطور غیر مستقیم به ما می گوید که دست و پا بزن و عقل خود را با توجه به استعدادهایی که در تو قرار دارد بکار ببر و سپس توکل بر خدا کن. حرکت انسان لازم است ولی کافی نیست. با تلاش و تکیه بر خدا ، نه خودت ، ان شا الله به هدف و مقصود خود می رسی.
جز توکل بر خدا سرمایه ای در کار نیست
هر که را باشد توکل، کار او دشوار نیست
با امید حق تعالی کی بشر تنها شود
در گلستان طبیعت ،هر گلی بی خار نیست
کلیدهای موفقیت و خوشبختی
صبر و تقوا از کلید های خوشبختی و موفقیت انسان ها می باشد. منظور از تقوا این است که انسان خدا را همیشه برای خود حفظ و ناظر بداند. حفظ خدا با صدق و راستی است.
خدای متعال نور است و دنیا اطاق عمل است.اگر انسان بهترین جراح باشد ولی اطاق عمل نور نداشته باشد ، امکان انجام عمل جراحی نیست.لذا باید در حفظ تقوا برای موفقیت کوشا بود.
خداوند می گوید که اهل تقوا ، متواضع ، صبور ، سحر خیز ،خیر خواه و مطیع اوامر الهی هستند.اینان اهل انفاق و کمک به نیازمندان هستند.
اهل تقوا خشم و غضب خود را فرومی برند و آنرا با زبان و عمل نشان نمی دهند و زود عکس العمل نشان نمی دهند.اینان همانند کوزه ای خامی که در کوره قرار می گیرند ، پخته می شوند.در برابر ناهنجاری ها مقاوم و صبور می گردند.روایت است کسی که غیظ خود را کنترل می کند ، مانند مجا هد شمشیر بدستی است که در راه خدا جهاد می کند.
انسان با تقوا خشم خود را با نرمی و خوش رویی
پاسخ می دهد.البته فرو بردن وخوردن خشم در ابتدا تلخ است ولی در انتها شیرین است.
مى رود ایمان و تقوا، در پی هر هرزگی
کبر و پستی می برد ایمان ما در بندگی
شستشوی روح ما دانی نماز است و دعا
نفس دون افعی بود،چون شهوت اندر زندگی
لغزش ها
انسان ها در گذر زمان امکان خطا دارند ، چه آشکارا و چه در خفا. اما خدای متعال راه توبه و بازگشت را باز گذاشته است.انسان بخاطر یک خطا ،نباید از خدا نا امید شود.انسان همانند آب جوی می ماند، امکان آلودگی وجود دارد. اما همینکه به دریا می ریزد ،آلودگی ها محو می شود.انسان ها نیز با توبه واقعی ، و عدم تکرار گناه، به دریای مهر و محبت الهی وصل می شود و خدا از حق خود می گذرد و گناهان مر تکب شده را می بخشد.
کسانی که کار زشتی یا گناهی مرتکب می شوند، به خود ظلم می کنند و آثار و تبعات آن خطا به خودشان بر می گردد.همانند گرد و غبار که در اثر طوفان از زمین بلند می شود و در نهایت دوباره به زمین بر می گردد.انسان ها نیز وقتی طوفان هوای نفس بلند می شود ، تا وقتی خطا و یا گناهی که می خواهند انجام نگردد آرام نمی گیرند،. با توجیهات گوناگون ، عقل را فریب می دهند و سپس آنر عمل را انجام می دهند.
گناهان همانند دوایر تو در تو ادامه پیدا می کند.لذا با استغفار از خدای متعال تداوم گناه سد می گردد و پس از کنترل کردن آن و عدم تکرار آن ، با توبه به حالت اول بر می گردیم.
آنکه نبست بار خود،توشه ره چه می کند
توشه ره چه می بری ،مرگ خبر نمی کند
بار سفر تو بسته ای ،تا که شود نجات تو
هر که بود اسیر خود،بار سفر چه می برد
رویت کردن و نظر کردن
اگر چه رویت کردن و نظر کردن ، هر دو اشاره به دیدن است.اما در رویت کردن ، نگاه به ظاهر جسم است.ولی در نظر کردن، نگاه به درون و برون جسم است.مثلا با افتادن سیب از درخت ، مردم عادی به خوردن آن فکر می کند ولی یک دانشمند به قوه جاذبه زمین می اندیشد.اولی می بیند ولی دومی نظر می کند.
خداوند دیروز و امروز و فردا یکسان است.اگر انسان بخواهد از خط مشی خدا آگاه شود ، باید به تاریخ مراجعه کند.قصه های قرآن بسیار آموزنده است.در داستان یوسف می بینیم که هرچه برادران یوسف خواستند ، عکس آن اتفاق افتاد.این نشان می دهد ، هر چه خدا خواست همان می شود.وقتی تمام درها بروی یوسف بسته شد ، با نظر الهی آنها گشوده شد.
خوشا به حال کسانی که خدا بر آنها نظر می کند.انسان با تزکیه نفس، می تواند نظر خدا را به خود جلب کند.شهدا نظر کرده الهی هستند.انسان نیز با نظر کردن به عالم هستی ، خدای متعال را می بینند. خداوند به پیامبران و چهار ده معصوم نظر کرد و آنها را امام در عالم هستی قرار داد.
نظر کردم به مردم، من کم و بیش
بدیدم فقر دو لت مند و درویش
نه قدرت مند در فکر فقیر است
نه مسکین است اگه، بر خود و خویش
خوشی ها و ناخوشی ها
خداوند در سوره عمران می فرماید، ما انسان ها را بین خوشی و ناخوشی قرار داده ایم .اگر انسان تنها غرق خوشی یا تنها غرق ناخوشی باشد، قطعا غرق و به هلاکت می رسند.همانند بازی فوتبال ، که توپ در هر لحظه زیر پای کسی است ،واین دست به دست شدن توپ، شور و هیجان می آورد. زیبایی زندگی، در لذتی است که پس از طی سختی ها انسان چیزی را بدست آورد. در این حالت در حفظ دستاورد خود کوشاست.چیزی که براحتی و بدون زحمت بدست آید ، زود هم از بین می رود.
یک ناخوشی، برای انسان مومن باعث رشد او می گردد. در صورتی که برای یک کافر موجب زحمت او می گردد.انسان مومن از ناخوشی درس می گیرد و آن کار را انجام نمی دهد .در صورتی یک کافر ، آنرا الگو قرار می دهد و موجب سقوط خود می گردد.
زندگی برای انسان دوار است.مانند بازی چرخ و فلک می ماند.گاهی بالا می رود و گاهی پایین،بین بالا و پایین در حرکت است.نباید وقتی بالاست غره شود و نباید وقتی پایین است احساس ذلت کند.انتهای هر بالایی،ابتدای یک پائینی است و انتهای هر پائینی ، ابتدای یک بالایی است.
انسان ها با خوشی ها و نا خوشی ها امتحان می شوند و چهره واقعی آنها برملا می گردد.منافقین در شکست در جنگ ،پیامبر گرامی را ترک کردند.در صورتی که مومنین پایداری وهمراهی با پیامبر نمودند.لذا باطل بودن و حق بودن آنها در عمل عیان گردید. خدا می فرماید ما انسان ها را برای امتحان آفریدیم.اگر چه آنها را می شناسیم.ولی برای اثبات نظر خود آنها را بین خوشی و ناخوشی قرار می دهیم. تا از بین آنها بهترین را انتخاب و گلچین کنیم ،همانند شهدای کربلا.
زندگی در گذر و یک سفر است
آدمی رهگذر و همسفر است
آنچه می ماند از او ،یاد وی است
رنج خود ماند و او در گذر است
عوامل شفا
خداوند در قرآن دو چیز را باعث شفا قرار داده است. یکی عسل و دیگری آیات قرآن است. البته بدست آوردن عسل درابتدا سخت است ولی خوردن آن شیرین و شفا بخش است. قرآن هم همانند دارو ، به خاطر دستورات الهی بعضا سخت است ، ولی با انجام آن در نهایت شیرین است.
انسان برای موفقیت در کارها ، دو چیز را باید انجام دهد.یکی کار و تلاش و کوشش ، و دیگری صبر و مقاومت و پایداری.مثل باغبانی که می خواهد کویری را به باغ میوه تبدیل کند.ابتدا باید باغ را آماده کشت کند و سپس با صبر کردن، منتظر رشد د رخت و سپس محصول آن باشد.
بهشت و جهنم دارای ویژگی های خاص خود است.در بهشت آرامش و امنیت و آسودگی است.در جهنم عکس آن است.هم در این دنیا و هم در آخرت امکان ایجاد بهشت و جهنم وجود دارد.با این تفاوت که مقیاس و نوع آن متمایز است.همانند یک لیوان آب و یک اقیانوس آب.اگر چه هر دو آب است ولی در ابعاد گوناگون.
صبر باشد شاه کلید مشکلات
بی ادب در منجلاب و معضلات
رشد ما در صبر و در آداب ما
بی ادب کی نوشد از آب حیات
خیال و واقعیت ها
اکثر انسان ها زندگی خود را با خیال و توهم می گذرانند.اندیشیدن تنها وسیله ای است که ما را به واقعیت ها نزدیک می کند.دوستی و دشمنی ما با افراد بر اساس خیال است.فکر و خیال می کنیم که فردی خوب یا بد است.لذا بر آن اساس تصمیم می گیریم.خیال و واقعیت همانند گفتن و عمل است، آنچه می گوییم با آنچه عمل می کنیم متمایز است.
خیال و توهم انسان را از درون تهی و نابود می کند.لذا در دین تاکید شده که از خیال پردازی پر هیز کنید.انسان ها همانند عروس های دریایی هستند که از حلزون ها تغذیه می کنند ولی بخاطر عدم امکان هضم حلزون بتدریج از درون تهی و دیگر عروس دریایی وجود ندارد.در حقیقت حلزون ،عروس دریایی را می خورد.خیال پردازی هم ، انسان را بتدریج از معرفت الهی تهی و بجایش نفرت و انتقام و حسادت می گذارد.با نابودی تدریجی روح ، جسم هم بتدریج از بین می رود و نهایتا انسان نابود می گردد.
گویند بهلول حدود یک صد و چهل سال عمر کرده بود.علت آنرا از ایشان سوال کردند.گوید در حفظ روح و جسم خود مراقبت می کردم.روح انسان همانند امواج می ماند که در هواست و جسم انسان همانند گیرنده امواج است.در صورتی امواج به تصویر کشیده می شود که فرستنده و گیرنده هر دو سالم و کار کنند.
گر اهل سلوکی و نیایش با هو
بسیار مخور،فاش مکن، اندک گو
با اهل خرد، اهل قلم، هم ره شو
تا فکر و عمل ، جهت بگیرد هر سو
بازگشت به گذشته
در یکی از جنگهای پیامبر اسلام با کفار شایعه شده بود که پیامبر گرامی به شهادت رسیدند. عده ای که سست ایمان بودند به طرف دشمن رفتند.خداوند می فرمایند نباید اعتقادات و باور های شما به شخص وابسته باشد.
انسان ها با بازگشت به دوران جاهلیت به خود ظم می کنند و خداوند ضرر و سودی در بازگشت شما نمی کند.همانند میوه ای که در پرتو نور آفتاب رسیده و شیرین می شود.خورشید از اینکه میوه در پرتوی خورشید قرار بگیرد یا نگیرد ، در تابندگی او تاثیر ندارد.پیامبر اسلام هدفش رساندن پیام الهی به مردم بود.با رفتن او که نباید پیام او از بین رود.
طول عمر انسان از قبل مشخص شده است.لذا نباید نگران بود که در جنگ کشته شویم. انسان ها همانند ماهی در آکواریوم می مانند ، که با مرگ به اقیانوس منتقل می شوند.لذا کسانی که اینگونه به مرگ نگاه می کنند، هر گز از مرگ هراسی ندارند. همانطوریکه ماهی خودش نمی تواند از آکواریوم به اقیانوس رود.انسان ها نیز به اذن الهی از آکواریو م دنیا به اقیانوس آرام توسط مرگ منتقل می شوند.
آدمی با مغز تنها ، نیست کامل در جهان
پسته و بادام هم ،مملو ز مغز است اندر آن
معرفت همراه با ، ایمان و ادراک و شعور
می کند انسان ترا ، در عالم وکون و مکان
تهیه و تنظیم
دکتر علی رجالی
+ نوشته شده در سه شنبه بیست و سوم اردیبهشت ۱۳۹۹ساعت 16:55 توسط علی رجالی
|
